Home  Albert  News  Purchase  Gallery  Contact  Writings  Links

2012 03 23

enige opmerkingen over de Engelse taal

elke letter heeft een uitspraak die op de samenhang van het woord af gaat
elk woord heeft een uitspraak en ook een spelling die op de samenhang van de volzin af gaat
elke zin heeft een betekenis welke op de samenhang van de schrijver af gaat

van George Bernard Shaw:
GHOTI ~ uitspraak: 'fish' ~ als volgens, GH van laugh - O van women - TI van station


         De Haarlemse leraar en taalpublicist dr. Gerard Holst Trenite (1870-1946) verzorgde onder het pseudoniem Charivarius meer dan dertig jaar lang een veelgelezen taalrubriek in De Groene Amsterdammer. Ook in zijn populaire taaladviesboekje 'Is dat goed Nederlands?' (1940) stelde hij tal van veelgemaakte taalfouten aan de kaak.

The chaos
A poem on English pronunciation by Charivarius

Dearest creature in creation,
Studying English pronunciation,
I will teach you in my verse
Sounds like corpse, corps, horse and worse.
It will keep you, Susy, busy,
Make your head with heat grow dizzy;
Tear in eye your dress you'll tear.
So shall I! Oh hear my prayer:
Pray console your loving poet,
Make my coat look new, dear, sew it.
Just compare heart, beard and heard,
Dies and diet, Lord and word.
Sword and sward, retain and Britain,
(Mind the latter, how it's written).
Made has not the sound of bade,
Say ~ said, pay ~ paid, laid, but plaid.
Now I surely will not plague you
With such words as vague and ague,
But be careful how you speak:
Say break, steak, but bleak and streak,
Previous, precious; fuschia, via;
Pipe, shipe, recipe and choir;
Cloven, oven; how and low;
Script, receipt; shoe, poem, toe.
Hear me say, devoid of trickery;
Daughter, laughter and Terpsichore;
Typhoid, measles, topsails, aisles;
Exiles, similes, reviles;
Wholly, holly; signal, signing;
Thames, examining, combining;
Scholar, vicar and cigar,
Solar, mica, war, and far.
Desire ~ desirable, admirable ~ admire;
Lumber, plumber; bier but brier;
Chatham, brougham; renown but known,
Knowledge; done, but gone and tone,
One, anemone; Balmoral,
Kitchen, lichen; laundry, laurel;
Gertrude, German; wind and mind;
Scene, Melpomene, mankind;
Tortoise, turquoise, chamois-leather.
This phonetic labyrinth
Gives moss, gross; brook, brooch; ninth, plinth.
Billet does not end like ballet;
Bouquet, wallet, mallet, chalet;
Rounded, wounded; grieve and sieve;
Blood and flood are not like food,
Nor is mould like should and would.
Banquet is not nearly parquet,
Which is said to rime with darky.
Viscous, viscount; load and broad;
Toward, to forward, to reward.
And your pronunciation's O.K.
When you say correctly; croquet;
Friend and fiend, alive and live,
Liberty, library; heave and heaven;
Rachel, ache, moustache; eleven.
We say hallowed, but allowed;
People, leopard; towed, but vowed.
Mark the difference moreover
Between mover, plover, Dover;
Leeches, breeches; wise, precise;
Chalice, but police and lice.
Camel, constable, unstable,
Principle, discipline, label;
Petal, penal and canal;
Wait, surmise, plait, promise; pal.
Suit, suite, ruin; circuit, conduit,
Rime with: "shirk it" and "beyond it";
But it is not hard to tell
Why it's pall, mall, but PallMall.
Muscle, muscular; goal and iron;
Timber, climber; bullion and lion;
Worm and storm; chaise, chaos, chair;
Senator, spectator, mayor.
Ivy, privy; famous; clamour,
And enamour rime with "hammer".
Pussy, hussy and possess,
Desert, but dessert, address.
Golf, wolf; countenants; lieutenants
Hoist, in lieu of flags, left pennants.
River, rival; tomb, bomb, comb;
Doll and roll, and some and home.
Stranger does not rime with anger,
Neither does devour with clangour.
Soul, but foul; and gaunt, but aunt;
Font, front, won't; want, grand and grant;
Shoes, goes, does. Now first say finger,
And then; singer, ginger, linger.
Real, zeal; mauve, gauze and gauge;
Marriage, foliage, mirage, age.
Query does not rime with very,
Nor does fury sound like bury.
Reefer does not rime with deafer,
Feoffer does, and zephyr, heifer.
Dull, bull; Geoffrey, George; ate, late;
Hint, pint; senate, but sedate.
Scenic, Arabic, Pacific;
Science, conscience, scientific.
Tour, but our, and succour, four;
Gas, alas and Arkansas!
Sea, idea, guinea, area,
Psalm, Maria, but malaria.
Youth, south, southern; cleanse and clean;
Doctrine, turpentine, marine.
Compare alien with Italian.
Dandelion with battalion,
Sally with ally, Yea, Ye,
Eye, I, ay, aye, whey, key, quay.
Say aver, but ever, fever,
Neither, leisure, skein, receiver.
Never guess ~ it is not safe;
We say calves, valves; half, but Ralf.
Heron, granary, canary;
Crevice and device and eyrie;
Face, preface, but efface,
Phlegm, phlegmatic; ass, glass, bass;
Large, but target, gin, give, verging;
Ought, out, joust and scour, but scourging;
Ear, but earn; and wear and tear
Do not rime with "here" but "ere".
Seven is right, but so is even;
Hyphen, roughen, nephew, Stephen;
Monkey, donkey; clerk and jerk;
Asp, grasp, wasp; and cork and work.
Pronunciation–think of psyche–
Is a paling, stout and spikey;
Won't it make you lose your wits,
writing groats and saying "groats"?
It's a dark abyss or tunnel,
Strewn with stones, like rowlock, gunwale,
Islington and Isle of Wight,
Housewife, verdict and indict.
Don't you think so, reader, rather
Saying lather, bather, father?
Finally: which rimes with "enough",
Though, through, plough, cough, hough or tough?
Hiccough has the sound of "cup",
My advice is ... give it up!

by Jeremy Ashton

         It would be one word. "Semanto-epipleon" might be the the Greek-based rendition of "excess meaning". And if you add the Greek word for "dump" - "somatery", then the full word would be "Semanto-epipleon-somatery". Too much of a word. "Epipleon", alone, might work better. It would refer to nothing at all. But it would be a word with a function.
         Consider. Words refer to meanings. They tag discrete areas of reality. But they never cover it all. There are many words that never used to exist. They refer to new things, like "fax" or "cyberspace". But notice, the new things appear first, then the words, usually. Who could have said 200 years ago what a fax would be? So there are entire realms of meaning without any words that exist yet. But that is ONLY the items or concepts yet to be used by humans. There is no way of knowing how much meaning there is that either has not yet appeared, or that never will appear.
         How do we refer, then, to that body of unknown meaning? A word in which to dump it all. An excess meaning dump or repository. Epipleon. The excess. It could be a useful word.
         Whenever there is a theoretical discussion, on any subject, someone can say, "Yes, but what about the epipleon"? It would be a way of suggesting the need to acquire more information. Or, when a new concept arrives and is named, then one can say, "that one just made it out of the epipleon". Or, when a phenomenon cannot be explained, one can appear wise by attributing it to the epipleon.
         Unlike other words, this one should have no definition. It refers to that which has not yet been named. Every other word has a definition, this one doesn't. Saying it means the unknown misses the mark, because "unknown" can refer to what someone else knows, to what we know will soon be known, or to specific unknowns as in algebra. No, we have no idea what it means because it refers to meaning about which we have no idea.
         It can be useful philosophically, as in such statements as "words will never tame the epipleon". It can alert us to the possibility there might be meanings humans will never comprehend. Someone might speculate that "the epipleon will always be greater than all language referents". Or psychologically: "he's lost the power of speech because he's trying to comprehend the epipleon." Or domestically: "You make about as much sense as the epipleon".

more from Ashton [here]                

         over een verengelsende nederlandse taal

         het stoort mij dat wel of niet vernederlandst engels in onze taal

         wat is de verbinding tussen taal, denken en werkelijkheid?
         kan een mens denken zonder taal?

         de relatie tussen taal en denken is eene van de hoofdthema's in de filosofie welke vraagt of het denken en het wereldbeeld van de mens worden bepaald door de taal op onontkombare manier ~ dwingend en overheersend; dat taal is een onmisbare wijze van denken en daardoor ook een begrenzing daarvan; dat taal en denken onlosmakelijk met elkaar zijn verbonden: zonder taal geen denken, geen denken zonder taal
         maar de wijsgeren zijn het niet eens over de mate waarin taal menselijke gedachten en bewustzijnsgevoelen vormt
         sommigen beweren dat gedachten volledig aan het woord ondergeschikt zijn en dat onze taal onze werkelijkheid bepaalt; anderen dat iedere taal een allesomvattend en aangeboren denkpatroon volgt, en ze menen dan ook dat het denken onafhankelijk is van de aangeleerde taal; maar de meesten beschouwen taal en denken als twee grootheden die elkaar deels overlappen en voortdurend beïnvloeden

         zijn er woordeloze gedachten?
         er is een gedachten-traditie die niet wil denken, een oproep om de taal los te laten voor de hoogste waarheid en dat de werkelijkheid zo geheimzinnig is dat het alleen zonder taal bij ingeving gevoeld kan worden

         de opschrijvers van de 'sprookjes' van grimm waren taalkundigen die hun levens lang volksverhalen zochten, en opmerkten dat de vertellers altijd heel zorgvuldig waren om precies dezelfde structuur en woorden te gebruiken zoals zij het zelf mondeling hadden geleerd uit een zeer lange overlevering
         jacob en wilhelm begrepen dat de kern van deze verhalen (de woordenkeus en de taal zelf) de beschaving van de taalsprekers doorgaven en de dragers waren van geschiedenis, verhalende overlevering, en geloven van het volk dat terug reikte naar een oertijd waarin de oorspronkelijke moedertaal ontstond

         goethe heeft gezegd: wat je niet begrijpt, heb je niet in je macht, en bezit je niet
         dus als wij de woordenschat van onze voorouders niet meer gebruiken, laten we los van onze beschaving en van ons begrip voor de waarden dat het naar ons overdraagt
         maar de engelse en nederlandse talen zijn toch dicht verwant, dus wat hindert dat nou? mag u zeggen
         de wortels van vele engelse woorden komen vaak uit het latijn en griek, waar de nederlandse nog dichter bij de gemeenlijke oertaal staat, en de oude nederlandse woorden zijn onmiddelijk begrijpelijk ~ vergelijk bij voorbeeld (om een willekeurige greep te nemen) ascertain met vaststellen, lunarian met maanbewoner, accomplish met volbrengen, anabaptist met wederdoper, excess met overmaat, procurement met verkrijgen, enz, enz

         mijn nederlands is zoals het werd gesproken en gelezen vijftig jaar geleden, en elke taal verandert door de tijd

         maar toch . . .
         het stoort mij die wel-of-niet vernederlandste engelse woorden in onze taal


het verengelsen van nederlands is
blijkbaar vaak gezien als een groot probleem

         ". . . het bestuur van het Amsterdamse stadsdeel Zuidoost de bevolking de gelegenheid had gegeven zich uit te spreken over de toekomstige naam van de ruimtes die nu nog Community Center heten. Men had de keuze uit: Buurthuis, Gemeenschapshuis, Buurtcentrum, Activiteitencentrum en Community Centrum. Tevens kreeg men de mogelijkheid om aan te geven waarom men tot zijn keuze was gekomen. . . . Het doet ons grote deugd dat de naam Buurthuis de meeste stemmen kreeg . . ."

van Taal Verdediging, waar ook te vinden is:
"Vertalingen van (vaak onnodig gebruikte) Engelse en Amerikaanse woorden naar het Nederlands." (als pdf)

         en wat zien we bij het Belgische Taal Respect?
         "Deze webstek werd opgestart [begonnen, wordt bedoeld, en het engels is overbodig!] ter promotie [en hier zou bevorderen een beter woord zijn] van de Nederlandse taal. Het Nederlands is immers een taal in verdrukking, zeker in Brussel en de rand rond Brussel."

         slagzinnen van Stichting Nederlands:
         "Meer Engels is minder Nederlands.
         "Het Nederlands wordt intellectueel onthoofd.
         "Onze taalkundigen bagatelliseren de verengelsing."

google: "verengelst" 7,530 resultaten:

Het Nederlands verengelst ~ Moderne Manieren volgens Beatrijs Ritsema
Je kan in mijn ogen niet goedpraten dat men straatnamen, gebouwen, reclames, en
normale mooie Nederlandse woorden verengelst. Dat is geen deugd maar ...

Universiteiten sterk verengelst Nieuwsbrief nr.19 Balkenende opent ...
8 okt 2007 ... ten zijn de laatste jaren sterk 'verengelst', zo ..... die verengelst, in: J. de
Groof e.a., Gedrag na Verdrag,. 2004, pp. 43-49 ...

Wordt Brussel verengelst?
Sommige politici willen het Engels als officiele taal in Brussel invoeren. Is
dat gerechtvaardigd? En zal dat het taalevenwicht niet verstoren?

verengelst Nederlands woordenboek
Correct gespeld: 'verengelst' komt voor in de Woordenlijst Nederlandse Taal van
de Taalunie en in de spellingwoordenlijst van OpenTaal. ...


dit zou toch niet mogen
Minister-president Mark Rutte denkt niet zo goed in't Nederlands

                 "Ik heb voordat ik de politiek inging bij Unilever gewerkt. Mijn taalgebruik is daardoor beinvloed door het Engels. Als ik daar nu de hele tijd op moet letten gaat dat ten koste van mijn snelheid van denken."
                 De Stichting Nederlands liet eerder al weten dat hij de Nederlandse taal vervuilt met te veel Duitse en vooral Engelse woorden en uitdrukkingen.

dit van het Talen Instituut ~ voor zakelijke taal- en cultuurtrainingen in de meest gevraagde talen

'Wat zei-ie nou?', vraagt een collega half januari bij het verlaten van de wekelijkse persconferentie ~ www.volkskrant.nl  

Zeker als de heer Rutte in zijn capaciteit, Engels spreekt, is dat geen goed voorbeeld voor de Nederlandse jeugd ~ www.brabantsdagblad.nl

dossier verengelsing by tijdschrift Onze Taal

Engels een Fries dialect?
uit Maandblad De Krant

Gerard Bonekamp (ook in De Krant voegt hier aan toe:
"Ik heb een synoniemengids voor het Nederlands (een boek van meer dan 600 paginas). Onder runnen staat: beheren, drijven, leiden, exploiteren. Je was er dus goed dicht bij."